PENYIMPANAN & KEGUNAAN KOMPONEN DARAH

PENYIMPANAN DARAH

Darah yang didermakan boleh dibahagikan kepada beberapa jenis produk atau komponen:

*Sel darah merah – whole blood, packed red cell, buffy-coat poor red cell, filtered red cell

*Plasma – fresh frozen plasma, cryosupernatant, cryoprecipitate

*Platelet – random platelet concentrate, apheresis platelet

Setiap produk atau komponen darah ini mempunyai cara penyimpanan dan kegunaan yang berbeza. Antaranya:

*Darah yang telah melalui ujian saringan dan telah diproses kepada sel darah merah, platelet dan plasma akan disimpan mengikut jenis darah, kumpulan darah ABO dan tarikh luput masing-masing.

 

PENYIMPANAN STOK “WHOLE BLOOD”:

Susun beg darah di atas rak besi secara menegak mengikut jenis darah.

Sediakan label ID rak. Cetak tarikh pengumpulan & tarikh luput pada label ID rak. Letakkan label ID rak pada bahagian depan rak besi.

Masukkan semua sampel darah ke dalam bilik sejuk beku atau peti sejuk beku yang terdapat dimakmal.

Letakkan Rh Negatif, ‘Whole Blood’ bertapis, Emergency O, Pedi Pack & Red Cell Apheresis di atas rak yang sesuai mengikut jenis darah.

Susun rak sampel mengikut tarikh luput beg darah. Pastikan susunan stok darah baru di bahagian belakang, manakala stok darah lama di bahagian depan.

Baca paparan digital suhu pada peti sejuk beku dan pastikan suhu pada paparan di bilik sejuk beku adalah antara 2ºC hingga 6ºC.

PENYIMPANAN STOK RANDOM PLATELET

Buka pintu mesin ‘Platelet Agitator’.

Letakkan ‘Random Platelet’ pada rak yang sesuai di dalam Platelet Agitator.

Susun Random Platelet mengikut tarikh luput dan jangan letakkan jumlah beg darah melebihi 12 beg.

Tutup pintu mesin Platelet Agitator.

Pastikan suhu pada mesin Platelet Agitator berada pada bacaan antara 20ºC hingga 24ºC.

PENYIMPANAN STOK PLATELET AFERESIS

Letakkan Platelet Apheresis di dalam Platelet Agitator.

Pastikan Platelet Agitator berfungsi dengan baik

Pastikan suhu pada mesin Platelet Agitator berada pada bacaan antara 20ºC hingga 24ºC.

PENYIMPANAN STOK KOMPONEN PLASMA

Susun komponen plasma di atas rak besi yang sesuai mengikut jenis kumpulan darah.

Buka peti sejuk beku / Ultra Low Freezer / atau bilik sejuk beku.

Susun rak sampel mengikut tarikh luput beg darah. Pastikan susunan stok darah baru di bahagian belakang, manakala stok darah lama di bahagian depan.

Tutup peti sejuk beku atau bilik sejuk beku tadi.

Baca dan pastikan suhu pada peti sejuk beku berada pada bacaan suhu yang betul.

KEGUNAAN DARAH

Setiap produk atau komponen darah ini ada kegunaan masing-masing

Kebiasaan darah yang diderma digunakan bagi rawatan penyakit-penyakit seperti:-

*Anemia

*Thallassaemia

*Kehilangan Darah semasa Pembedahan dan lain-lain.

Whole blood – unit darah yang didermakan yang tidak menjalani proses pengasingan. Digunakan untuk kes-kes seperti pesakit yang kehilangan darah akibat kemalangan dan untuk pertukaran darah (Exchange Transfusion, ET) bayi akibat jaundis neonatal yang teruk.

Sel darah merah – untuk masalah kekurangan hemoglobin (anemia) seperti penyakit buah pinggang dan panyakit kanser. Kehilangan darah yang kronik, leukemia, thallasemia

Plasma – kes-kes pendarahan semasa bersalin, lecur akibat kebakaran, pendarahan akibat kerosakan hati.

Platelet – untuk penyakit-penyakit kekurangan platelet seperti demam denggi dan leukemia.

RUJUKAN

Technical Manual Advancing Transfusion and Cellular Therapies Worldwide, Mark E. Brecher, MD. AABB Publisher. 2005.

Diagnostic of Blood and pathologic Bases . 5^th edition. Leopold G. Koss and Myron R. Melamed . Lippinott Willians and Wilkins. 2006

International of Blood Transfusion committee on terminology, Daniels G L, Fletcher A. et al. Vox Sang. 2004.

Gruchy’s Clinical Immunohaematology in Medical Practice. 5 edition.Frank Firkin, Colin Chesterman, David Penington dan Bryan Rush. Blackwell Scientific Publications. 1989.

KOMPONEN DARAH

PENGENALAN

Komponen darah terdiri daripada whole blood, red cell concentration, buffy coat, plasma, platelet, Fresh Frozen Plasma (FFP), Cryoprecipitate dan Cryosupernatant. komponen darah ini ada kegunaan masing-masing. Kebiasaan darah yang diderma digunakan bagi rawatan penyakit-penyakit seperti: Anemia, Thallassaemia, Tumpah Darah Pembedahan dan lain-lain. Whole blood yang didermakan yang tidak menjalani proses pengasingan. Digunakan untuk kes-kes seperti pesakit yang kehilangan darah akibat kemalangan dan untuk pertukaran darah bayi akibat jaundis neonatal yang teruk. Sel darah merah digunakan untuk masalah kekurangan hemoglobin (anemia) seperti penyakit buah pinggang dan panyakit kanser. Kehilangan darah yang kronik, leukemia, thallasemia. Plasma untuk kes-kes pendarahan semasa bersalin, lecur akibat kebakaran, pendarahan akibat kerosakan hati. Platelet untuk penyakit-penyakit kekurangan platelet seperti demam denggi dan leukemia.

KOMPONEN DARAH

PENYEDIAAN KOMPONEN DARAH

Prinsip penyediaan komponen darah :

Ketumpatan komponen

Berat komponen

PENYEDIAAN WHOLE BLOOD

Ispadu pungutan

*450 mL + 63 mL antibekuan

*350 mL + 49 mL antibekuan

Antibekuan yang digunakan adalah CPD atau CPDA

Fungsi antibekuan adalah:

*Citrate : bertindak sebagai agen anti pembekuan

*Phospate : mengawal PH

*Dextrose : nutrisi untuk sel darah merah (SDM)

*Adenine : menyokong aras ATP dalam sel darah merah (SDM)

PENYEDIAAN RED CELL CONCENTRATE

Sel darah merah (SDM) boleh didapati dengan menyingkirkan plasma supernatant hasil dari emparan whole blood

Paras kandungan plasma yang disingkirkan menentukan paras hematocrit komponen tersebut. ( 200 mL plasma yang disingkirkan = 55 % Hct / unit SDM )

Darah dipungut dalam beg darah berkembar dua atau tiga

Jangka hayat sel darah bergantung kepada jenis kandungan anti-koagulasi dan nutrisi yang digunakan

Prosedur Penyediaan

PENYEDIAAN FRESH FROZEN PLASMA (FFP)

FFP dipisahkan daripada elemen darah selular atau bekuan untuk memastikan aktiviti factor pembekuan adalah stabil

Dipungut dalam beg berkembar dua atau tiga

Bekukan FFP pada Blast Frezeer selama 1 jam sebelum dipindahkan ke dalam peti bersuhu -40 º c hingga -80 º c

FFP mengandungi 70 % lebih dari kandungan in vivo plasma coagulation factor level

Memerlukan keserasian ABO

Tarikh luput FFP adalah 1 hingga 2 tahun atau 2 jam selepas Thawing

Prosedur Penyediaan

PENYEDIAAN PLATELATE CONCENTRATED

Platelet yang diperkaya dengan plasma diasing daripada whole blood melalui ‘Light Spin’ dan platelet concentration diperolehi melalui ‘Heavy Spin’ dan menyingkirkan plasma

Dipungut dalam beg berkembar tiga dengan masa pungutan tidak melebihi 12 minit

Platelet disimpan atas mesin agitator untuk menghalang platelate daripada bergumpal

Platelate perlu lakukan ujian sterility bagi memastikan platelate bebas dari bacteria

Isipadu platelate adalah 50 – 60 mL

 Prosedur Penyediaan

PENYEDIAAN CRYOPRECIPITATE DAN CRYOSUPERNATANT

Cryosupernatant

Cryoprecipitate

Dipungut dalam beg berkembar tiga

Cryoprecipitate dan Cryosupernatant merupakan komponen yang diasingkan dalam plasma yang telah dibekukan pada suhu - 80 º c selama semalan

Proses pengasingan dilakukan selepas thawing dan empar

Penyimpanan komponen ini adalah berbeza

*Cryoprecipitate pada suhu – 40 ºc selama 2 tahun

*Cryosupernatant pada suhu – 25 ºc selama 1 tahun

Proses Penyediaan

PENYEDIAAN KOMPONEN AFERESIS

Kaedah- kaedah Aferesis

*Cytopheresis

Proses di mana seperti elemen-elemen darah seperti platelate, plasma dan leukosit dipisahkan dari darah penderma

*Plasmapheresis

Pemungutan plasma daripada darah penuh dimana plasma diasingkan dan sel darah bersama komponen lain dipindahkan semula ke badan penderma

Penderma boleh menderma

*Program biasa setiap 2 minggu sekali 600 mL

*Program bersiri setiap 48 jam jika keadaan penderma mengiznkan tidak melebihi 1000 mL

Teknik Pemungutan secara automasi

*Secara tekanan dan pengemparan iaitu pemungutan darah berdasarkan density komponen

*Filtration membrane iaitu komponen terhasil bergantung kepada saiz liang membran yang digunakan

Kaedah automasi

*Continous Flow Centrifugaton (CFC)

Menggunakan dua pembuluh darah yang berbeza untuk mengeluarkan darah dan memindakan kembali komponen darah kepada penderma

* Intermittent Flow Centrifugaton (IFC)

Menggunakan satu pembuluh darah untuk mengeluarkan dan memindahkan kembali komponen darah kepada penderma